عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
39
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
تخفيف داده مشار اليهما را با ميرزا سيد رضاى مستوفى از اين منزل مرخص نموديم و بعد از آن با همراهان روانهء منزل پابنه كه حوالى قصر ميان است شديم . و از راين دو فرسنگ متجاوز پيموديم به محمّدآباد و بعد از آن به اميرآباد رسيديم كه نهرش پهلوى راه واقع [ است ] و [ به ] مختصر كاروانسرائى كه بالمرّه باير است رسيديم كه فعلا يكى از سادات ميرزا حسينخانى پهلوى آن مختصر كاروانسرائى بنا كرده و عجالة ناتمام است . در آنجا ناهار را صرف كرده خودم با بعضى از همراهان كه اهل شكارند از جاده خارج و داخل رودخانه كه طرف راست راه است شديم و چند كبك شكار نموده مقارن غروبى به منزل رسيديم . از اين [ جا ] تا پاىبنه هفت فرسنگ و راهش رو به جنوب شرقى سير مىكند و تا كاروانسراى اميرآباد همهجا مسطّح و قدرى سراشيب است و سه فرسخ آخر جزئى نشيب و فراز دارد و در عرف عوام « نود پشته » اش مىنامند . پاىبنه در اواسط اراضى قصر ميان و جنب رودخانه واقع و در طرف بالاى آن دو مزرعه موسوم به دشت بزنجان « 1 » و خيچ و در طرف سفلاى آن سبزويه و چوچون و چند مزرعهء اربابى ديگر است . كاروانسراى فتحعلى خان 40 و در نقطهء منزلگاه ميرزا فتحعلى خان ضابط راين تازه كاروانسرائى بنا كرده و فعلا نيمهتمام است و چون براى عابر و متردّد اين كاروانسرا همهوقت خصوصا در زمستان خيلى مفيد است محض تشويق مشار اليه يكصد و پنجاه تومان از بدهى او را تخفيف دادم و همه قسم تحريض « 2 » و ترغيب به او نمودم كه نواقص آن را تكميل و حجرات [ 20 ] و اصطبلهاى مطوّل و مفصّل براى آن بنا كند . اگرچه نقطهء مزبوره برزخ ميان ئيلاق و قشلاق است ليكن چون در اين صفحات غالبا هوا متموّج و زمستان باد شمالش موذى است ايجاد اين كاروانسرا خيلى مغتنم خواهد بود . ارتفاع اين نقطه از سطح دريا تقريبا هزار و ششصد ذرع است . شبى را باز به حمد اللّه باران رحمت الهى ريزان [ بود ] و على الاتصال كه به اطراف نظر كردم تمام كوهها خصوصا كوه ساردويه قسمى برف ريخته بود كه هيچ اثر پست و بلندى در آن بهنظر نمىآمد .
--> ( 1 ) - اصل : مزنجان . ( 2 ) - اصل : تحريص .